Tegen een bepaald slag mensen

De autohandelaar

De fuseekogel is inmiddels vierkant,
de koppelingsplaat een gatenkaas.
Een auto uit de sloop of cross
geeft hij een prachtig tweede leven.
Hij licht uit liefde voor het vak,
de kunst om roest weer glans te geven.
Een sloopauto hoef je niet te slopen
zolang hij nog een beetje oogt.
Beetje vertoesjen, beetje poetsen
en je kunt hem nog heel goed verkopen.
Tijdens de testrit legt hij de strop
met mooie praatjes om je kop.
Helaas mag je niet de snelweg op:
kentekenpasje thuis vergeten,
als u mij nu eventjes laat rijden,
merk je wel hoe vlot hij gaat.
De turbo gaat nog op volle kracht,
het koetswerk wiegt en schommelt zacht.
Het blijft een hele mooie bak,
het onderhoudsboekje is even zoek,
maar hier gaat u geen spijt van krijgen.
Garantie krijgt u tot de hoek.

Alexis de Roode

Tegen politieke en maatschappelijke toestanden, Uncategorized

Trots op Nederland?

Dat ooit voor mij als vaderlandse zoon
Het leven in dit land een aanvang nam
Is iets wat mij toevallig overkwam,
Maar waar ik mij wel dankbaar voor betoon.

Maar dat ik mij nou op de borstkas ram
Uit trots omdat ik hier nog altijd woon
Is net zo vreemd voor mij als autochtoon
Als dat een appel trots is op zijn stam.

Met wat ik doe ben ik soms best tevreden,
Dan breng je immers zelf iets moois tot stand,
Maar wat mijn landgenoten doen of deden
Is voor voldoening voor mijzelf geen reden.

En trots op eigen volk en vaderland
Is vaak de vonk voor weer een wereldbrand.

 

Driek van Wissen (1943-2010)

Toelichting: Driek van Wissen was de Dichter des Vaderlands van 2005 tot 2008. Hij schreef dit sonnet nadat Rita Verdonk in 2007 de politieke partij “Trots op Nederland” had opgericht. Verdonk stond eerder o.a. bekend als een bikkelharde minister van vreemdelingenzaken. Ze opereerde in de rechterflank van de VVD en stapte na een hoog oplopend conflict met o.a. Mark Rutte uit de partij, net als voorheen Geert Wilders. Ze had echter beduidend minder succes. Trots op Nederland viel op door knullige pr-filmpjes, won in 2010 geen enkele zetel bij de verkiezingen en Verdonk verliet de politiek.

Tegen een bepaald slag mensen

twee handjes

hij heeft een magnifiek tichouten handje
een tichouten handje met houtkwast
een tichouten handje met houvast
een tichouten houvast als een tichouten hutje
waarin hij zijn opgezette ticdiertjes ophangt
boven het tic tic knapperend houtvuurtje
waarbij hij ’s avonds laat nog zit te dromen
van dat andere handje dat op zo’n goede voet stond
met het machinegeweertje waarmee hij zo scherp
tic tic kon schieten
peinzend hanteert hij dan zijn ticsomber zingend zaagje
waarmee hij de tichouten nagels van het tichouten handje wat kortwiekt
en leest in de tichouten lijnen des levens
dat het niet de hoge bomen zijn die de kwaadaardigste winden vangen
maar dat dat het allermiserabelst rietje mag doen
dat als ticrietje nu eenmaal gewend is te denken
dat het er spaans tic tic tic toe moet gaan in zijn leven

WANNEER HET IJZEREN HANDJE TAC TAC TAC UIT ANGST
WEER EENS BIJ ONS DE KLOK TERUG ZET

 

Lucebert (1955, Alfabel)

Toelichting: Dit is een gedicht tegen een foute man, een ex-militair. Rudy Cornets de Groot karakteriseerde in 1968 een groot deel van het werk van Lucebert als hekeldichten en noemde daarbij ook dit gedicht. In deze analyse uit 2011 betoogt Wim Kleisen dat de persoon die hier wordt gehekeld, een ex-militair is die met verlangen terugdenkt aan zijn gewelddadige verleden en zijn tichandje waarmee hij de mitrailleur bediende. In 2018 werd duidelijk dat Lucebert zelf bepaald niet vrijuit gaat. In 1943 had hij uitgesproken nazi-sympathieën, meldde zich bijna aan bij de Waffen-SS (zijn vriend Hans Andreus ging wèl) en meldde zich korte tijd later vrijwillig aan om in Duitsland mee te werken aan de opbouw van het Derde Rijk. Daar kreeg hij als 18-jarige een fijn kantoorbaantje en schreef aan een vriendin: “Eerst wanneer alle Germaansche stammen verenigd zijn zal de Jood geen gelegenheid hebben bloed tegen gelijk bloed op te zetten”. Hij loog later dat hij was gedwongen tot de Arbeitseinsatz, vond zichzelf in 1945 opnieuw uit als Lucebert. Hij debuteerde in 1949 met een hekeldicht.

Tegen dichter X

Op de persoonlijke sigaaraansteker van Drs. P

Voor Jaap van den Born

Zo Christus ferm zijn passiegang beleed
walg ik van jou: gelijk een Gargamel
van smurfen walgt – doordrongen en compleet
zoals de Muzelman van Israël,

republikeinen ooit van Watergate,
patiënten van een malicieus gezwel,
junks van de dealer die hun stuff versneed,
cultuurbarbaren van chansons door Brel.

Je bent een netel, een letaal allel
voor moeders, dwangvoeding voor de asceet,
zo walgelijk als tarrels aan een reet,

potsierlijk als een kerstboom in de hel,
ranzig als een bedorven ulevel
en euvelmoedig als een vals profeet.

Ditmar Bakker

Tegen politieke en maatschappelijke toestanden

“De leraar die niet voor de klas kan staan…”

De leraar die niet voor de klas kan staan
en voor zijn leven vrezen moet, heeft recht
om vrij te spreken. Vrij, dus níet geknecht
door moslims die gekwetst aan ’t dreigen slaan

dat deze kwestie door hen wordt beslecht
en dat dit met geweld gepaard zal gaan.
De beurt is aan politici wiens baan
het is om vóór te gaan in dit gevecht.

Maar wat valt Sigrid Kaag hier door de mand!
Ze bezigt zeer beschaafd de onmachtstaal
van hoop, maar door gemis aan harde hand

spreekt er geen leiderschap uit haar verhaal.
Macht zonder daden is niet relevant,
het roepen zonder daadkracht slechts kabaal.

John Manschot

Toelichting: reactie op tweets van Sigrid Kaag over de bedreiging van een leraar in Rotterdam.

DuoTweet SigridKaag

Tegen God en goddelozen

‘Alsof het Allah iets zou kunnen schelen…’

Alsof het Allah iets zou kunnen schelen
dat tekenaars en schrijvers snedig spotten
of burgers smalend spreken over zotten
als moslims wegens doorgesneden kelen

een samenleving schokken en beknotten
in onbekommerd vrij zijn om te delen
wat er zoal in ’t mensenbrein kan spelen.
Laat je door Elforkani niet bedotten.

Die zelfverklaarde spreekbuis der profeet
die ooit verzon dat Allah zelf hem riep
en in diens naam veel onfatsoenlijks deed,

spreekt zalvend van respect maar in ’t geniep
is híj het die een kromzwaard heeft gesmeed
terwijl de Deugd zo lekker deugend sliep.

John Manschot

Toelichting: het sonnet is een reactie op dit interview met imam Elforkani van de Blauwe Moskee, en de recente gebeurtenissen in Frankrijk. 

 

 

Tegen poëzie en de literaire wereld

Y

De yeeste ziet men zelden meer,
die is als metrum ‘uit de tijd’;
een groep vol ultra’s evenzeer
die u best vooraleerst vermijdt:
de Vrije Verzers, wier allee
doodloopt in taedium vitae.

Ditmar Bakker

Toelichting: Dit gedicht is de letter Y uit een Stilistisch Alfabet van Engelse sextetten, geënt op de alfabetten van F.L. Bastet uit de jaren ’80. De rest van dit Stilistisch Alfabet is hier te lezen.

Hekelnieuws

Hekelbloemlezing voor geen tientje!

Hekelen werd anno 2018 een serieuze zaak, met dank aan Jan Böhmermann en Recep Erdogan. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog is een gedicht in West-Europa door de rechter verboden. Daarmee blijft het hekeldicht het enige soort gedicht dat met recht “gevaarlijke poëzie” genoemd mag worden. Dat is al zo sinds de tijd van Joost van den Vondel. Er zijn natuurlijk ook ongevaarlijke hekeldichten, die zich richten op de lach of kleine obsessies van de dichter zelf. De bloemlezing Ik proef iets wat bedorven is is de enige gespecialiseerde verzameling Nederlandse hekeldichten, van light verse tot bittere ernst.

Deze compacte bloemlezing in hardcover werd in 2016 uitgegeven door Uitgeverij Passage en is inmiddels afgeprijsd naar € 9,-. Bestel hem hier!

omslag-hekeldichten

“een bloemlezing als deze past in het huidige tijdsgewricht. Ongebreideld een mening ventileren is voor velen zo ongeveer een eerste levensbehoefte geworden. De dichter bekommert zich ten minste nog om de vorm waarin hij zijn boosheid giet”

Janita Monna, Trouw

Bloemlezers Alexis de Roode, Daniël Dee en Benne van der Velde willen het hekeldicht laten zien van zoveel mogelijk verschillende kanten en kozen daartoe gedichten van o.a. Willem Bilderdijk, Hugo Claus, Willem Elsschot, Hans Faverey, Gerrit Komrij, Willem Kloos, Lucebert, Ilja Leonard Pfeiffer, J. Slauerhoff, M. Vasalis, Driek van Wissen en Joost van den Vondel.

In Meander en in Trouw verschenen lovende recensies. Ook NRC Handelsblad signaleert de bloemlezing.

“ze kunnen tegelijkertijd vals, leugenachtig, incorrect of ronduit smerig zijn”

Hans Puper, Meander

Ik proef iets wat bedorven is (hekeldichten) ; ISBN 97890 5452 303 1; gebonden in harde kaft; € 9,-.

omslag-hekeldichten

Tegen poëzie en de literaire wereld

U

In Utrecht kent het dichtersgilde
een lid of der… vijf… zeventien,
tekst brakend die men licht niet wilde
uitpluizen of bij leven zien;
‘t gedijt als ulcus aan de Vecht
en dat is nog zeer zacht gezegd.

Ditmar Bakker

Toelichting: Dit gedicht is de letter U uit een Stilistisch Alfabet van Engelse sextetten, geënt op de alfabetten van F.L. Bastet uit de jaren ’80. De rest van dit Stilistisch Alfabet is hier te lezen.

Tegen een bepaald slag mensen, Tegen persoon X of Y

De Willem Engbekjes

Verduveld anderhalvemetermoe
Zijn zij en denken dat ze helder denken
Ons land met Viruswaanzin moeten drenken
Ze blijven ijlen, tot vervelens toe

Want ja, van oudsher kennen wij ze al:
Die stuurlui staan – goddank! – slechts aan de wal

Inge Boulonois

Toelichting: op gedichten.nl schrijft Inge Boulonois een wekelijks snelsonnet. Dit gedicht verwijst naar de beweging rond Willem Engel. Op 31 juli verschijnt “Vers gekruid”, de tweede dichtbundel van Inge Boulonois; hier vindt u meer informatie.